Ανατολική Ευρώπη στο ελληνικό τραπέζι: Πώς ταιριάζουν τα delicatessen με τη μεσογειακή κουζίνα

Η Ανατολική Ευρώπη μπορεί να φαίνεται μακρινή στο μυαλό, αλλά στο τραπέζι έρχεται πολύ πιο κοντά απ’ όσο νομίζουμε. Οι γεύσεις της δεν είναι ξένες για τον Έλληνα. Αντίθετα, μοιράζονται κοινά στοιχεία με τη μεσογειακή κουζίνα, όπως η ένταση, η αλμύρα, το καπνιστό άρωμα και η αγάπη για το μοίρασμα. Τα delicatessen της Ανατολικής Ευρώπης δεν έρχονται να αντικαταστήσουν το ελληνικό τραπέζι, αλλά να το συμπληρώσουν.

Ο Έλληνας έχει μεγαλώσει με μεζέδες. Με ψωμί στο κέντρο, με πιατάκια που γεμίζουν σιγά σιγά και με γεύσεις που δοκιμάζονται όλες μαζί. Αυτή ακριβώς η φιλοσοφία υπάρχει και στις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης. Καπνιστά αλλαντικά, τυριά με χαρακτήρα, τουρσιά και αλοιφές μπαίνουν στο τραπέζι όχι ως κυρίως πιάτα, αλλά ως αφορμή για παρέα και μοίρασμα. Κάτι απόλυτα οικείο για την ελληνική κουλτούρα.

Τα αλλαντικά είναι ίσως το πιο εύκολο σημείο σύνδεσης. Ένα καπνιστό λουκάνικο, μια φέτα ωριμασμένου ζαμπόν ή ένα αλλαντικό με πάπρικα στέκεται άνετα δίπλα σε ελιές, ντομάτα και ψωμί. Δεν χρειάζεται ιδιαίτερη προσαρμογή. Το καπνιστό και το αλμυρό είναι γεύσεις που ο ελληνικός ουρανίσκος γνωρίζει καλά. Γι’ αυτό και τα delicatessen της Ανατολικής Ευρώπης “δένουν” φυσικά με ένα τραπέζι που συνοδεύεται από ούζο, τσίπουρο ή κρασί.

Αντίστοιχα, τα τυριά της Ανατολικής Ευρώπης ταιριάζουν ιδανικά με τη μεσογειακή λογική. Πιο αλμυρά ή πιο συμπαγή, λειτουργούν όπως ένα καλό ελληνικό τυρί. Κόβουν τη λιπαρότητα, ισορροπούν τις έντονες γεύσεις και δίνουν βάθος στο σύνολο. Όταν συνδυάζονται με αλλαντικά και λίγο ψωμί, δημιουργούν ένα πλατό που δεν έχει εθνικότητα, αλλά χαρακτήρα.

Τα τουρσιά και τα προϊόντα σε άλμη είναι το σημείο όπου η Ανατολική Ευρώπη και η Μεσόγειος συναντιούνται ξεκάθαρα. Οξύτητα, φρεσκάδα και ένταση. Αγγουράκια, λάχανο, πιπεριές και μαριναρισμένα λαχανικά λειτουργούν όπως το λεμόνι ή το ξίδι στην ελληνική κουζίνα. “Καθαρίζουν” τον ουρανίσκο και κάνουν το φαγητό πιο ευχάριστο. Σε ένα ελληνικό τραπέζι, αυτά τα προϊόντα δεν φαίνονται ξένα. Φαίνονται χρήσιμα.

Οι αλοιφές και τα spreads είναι ίσως το πιο σύγχρονο σημείο επαφής. Όπως μια μελιτζανοσαλάτα ή ένα τζατζίκι, έτσι και μια πικάντικη αλοιφή πιπεριάς ή ένα πατέ από την Ανατολική Ευρώπη απλώνεται στο ψωμί και γίνεται κεντρικό στοιχείο του τραπεζιού. Δεν αλλάζει τον χαρακτήρα του μεζέ. Τον εμπλουτίζει.

Αυτό που κάνει τα delicatessen της Ανατολικής Ευρώπης να ταιριάζουν τόσο καλά με τη μεσογειακή κουζίνα είναι η φιλοσοφία τους. Δεν βασίζονται στην υπερβολή, αλλά στην ουσία. Στην καλή πρώτη ύλη, στον χρόνο, στη σωστή επεξεργασία. Είναι προϊόντα που δεν ζητούν προσοχή, αλλά την κερδίζουν. Ακριβώς όπως και τα καλά ελληνικά προϊόντα.

Στο ελληνικό τραπέζι, η Ανατολική Ευρώπη δεν έρχεται σαν κάτι ξένο. Έρχεται σαν μια φυσική συνέχεια. Σαν μια ακόμα επιλογή για να μοιραστείς, να δοκιμάσεις και να απολαύσεις. Και όταν τα delicatessen αυτά βρουν τη θέση τους δίπλα σε ψωμί, ποτό και καλή παρέα, τότε καταλαβαίνεις ότι οι γεύσεις δεν έχουν σύνορα. Έχουν μόνο τραπέζι.